Η Μυητική Ταυτότητα του Νεοέλληνα

την


Ο «μπάσταρδος» ως φορέας του Homo Universalis**

Εισαγωγή – Η Παράδοξη Γένεση του Νεοέλληνα

Ο Νεοέλληνας είναι ένα ον που γεννήθηκε μέσα από στρώματα ιστορίας, αναμείξεις, καταστροφές και αναγεννήσεις. Δεν αποτελεί μια ευθύγραμμη συνέχεια της αρχαιότητας, αλλά ούτε και μια απόλυτη τομή από αυτήν. Είναι μια σύνθεση πολλών κόσμων. Είναι ένα παιδί της Μεσογείου, ένας ταξιδευτής του χρόνου, ένας κληρονόμος πολλών πολιτισμών.

Αυτό που συχνά υποτιμητικά ονομάζεται «μπάσταρδος» δεν είναι μειονέκτημα. Είναι μια μυστική κληρονομιά, μια μυητική σφραγίδα. Ο άνθρωπος που δεν ανήκει σε μία μόνο ταυτότητα, αλλά φέρει μέσα του τις μνήμες όλων, γίνεται φορέας μιας βαθύτερης παγκόσμιας λειτουργίας.

Ο Νεοέλληνας, με όλα τα ασυνεχή στοιχεία της ιστορίας του, είναι ήδη το πιο φυσικό υπόδειγμα της εποχής που έρχεται: του Homo Universalis.

1. Ο «Μπάσταρδος» ως Αρχέτυπο Συγχώνευσης

Στην ελληνική κοινωνική ψυχολογία ο όρος «μπάσταρδος» έχει αρνητική χροιά. Αλλά το υβρίδιο, στη φυσική τάξη των πραγμάτων, είναι συχνά το πιο ανθεκτικό, το πιο δημιουργικό, το πιο προσαρμοστικό. Η φύση δεν ευλογεί την καθαρότητα· ευλογεί τη σύνθεση.

Ο Νεοέλληνας είναι αποτέλεσμα της μεγάλης μεσογειακής μίξης:

  • δωρικές και ιωνικές ρίζες,

  • μακεδονική οικουμενική διάσταση,

  • ρωμαϊκή πολιτειακότητα,

  • ανατολικές σοφίες,

  • βυζαντινή εμπειρία,

  • οθωμανική περίοδος,

  • βαλκανικά μοτίβα,

  • ευρωπαϊκές επιρροές,

  • μικρασιατικές μνήμες.

Αυτή η σύνθεση δεν παράγει σύγχυση. Παράγει βαθιά δημιουργικότητα.
Ο Νεοέλληνας είναι η απόδειξη ότι η ιστορία δεν χτίζει ταυτότητες με καθαρότητα, αλλά με ένταση, ποικιλία και συνεχή μεταμόρφωση.

2. Ο Νεοέλληνας ως Οικουμενικός Μεταφορέας

Ο Ελληνισμός υπήρξε από την αρχή του οικουμενικός. Δεν οριζόταν από φυλή αλλά από τον Λόγο, από την παιδεία, από την εσωτερική καλλιέργεια. Η ελληνιστική εποχή, το Βυζάντιο και ο νεοελληνικός κόσμος διατήρησαν αυτή την οικουμενική δυναμική.

Ο Νεοέλληνας ταξιδεύει, ενώνεται, μιλά πολλές γλώσσες, ενσωματώνει διαφορετικές παραδόσεις και προσαρμόζεται με ευκολία. Φέρει μέσα του μια βαθιά κοσμοπολιτική ικανότητα, κληρονομημένη από τον Αλέξανδρο, τη Μεσογειακή θάλασσα, τον εμπορικό ελληνισμό και τις απανταχού κοινότητες.

Η ταυτότητά του δεν είναι ποτέ κλειστή. Είναι πάντα ανοιχτή.
Είναι ένας φορέας του πνεύματος της σύνδεσης.

3. Η Σκιά και το Τραύμα – «Δεν Είμαστε Καθαροί»

Στη νεοελληνική ψυχολογία υπάρχει ένα τραύμα: η αίσθηση ότι δεν είμαστε «αρκετά» αρχαίοι ή «αρκετά» γνήσιοι. Αυτό γεννά ειρωνεία, αυτοϋποτίμηση, μια συλλογική αμφιβολία.

Αλλά αυτή η αμφιβολία είναι αποτέλεσμα παρεξήγησης.
Ο ελληνισμός ουδέποτε υπήρξε καθαρός. Ήταν πάντα ένα σύστημα ανοιχτό, δεκτικό, συνθετικό. Ο Αλέξανδρος δεν προσπάθησε να διατηρήσει καθαρότητα· επέκτεινε την ταυτότητα σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι Στωικοί μιλούσαν για παγκόσμια πολιτότητα. Η ελληνιστική εποχή ήταν η μεγαλύτερη πολιτισμική συγχώνευση της αρχαιότητας.

Το τραύμα της «ακαθαρσίας» είναι η παρεξήγηση της μεγαλύτερης ελληνικής αρετής:
της δύναμης να ενώνεις αντί να διαχωρίζεις.

4. Homo Universalis – Ο Άνθρωπος της Νέας Εποχής

Στις αρχές του 21ου αιώνα η ταυτότητα γίνεται πλανητική. Ο άνθρωπος ορίζεται από τη δυνατότητα να κινείται ανάμεσα σε κόσμους, να ενσωματώνει πολλαπλές καταγωγές και τρόπους ύπαρξης. Δεν είναι πια πολίτης ενός μόνο τόπου αλλά κόμβος πολλών κόσμων.

Ο Homo Universalis είναι ο άνθρωπος που έχει:

  • πολλαπλές μνήμες,

  • πολλαπλές γλώσσες,

  • πολλαπλές επιρροές,

  • πολλαπλές πνευματικές κλίμακες.

Ο Νεοέλληνας είναι από τη φύση του ένα τέτοιο ον.
Σφίγγει μέσα του Ανατολή και Δύση, Βορρά και Νότο, μύθο και επιστήμη, πίστη και λογική. Κουβαλά την άγρια βαλκανική πυγμή αλλά και τη λεπτή απολλώνια διαύγεια. Εχει μέσα του μνήμη βυζαντινή, χρόια μεσογειακή και φαντασία ελληνιστική.

Αυτό δεν τον κάνει χαώδη.
Τον κάνει καθολικό.

5. Η Μύηση του Νεοέλληνα – Η Αποστολή

Η μύηση του Νεοέλληνα είναι η αποδοχή της υβριδικής του φύσης ως πνευματικής δύναμης. Δεν χρειάζεται να αναζητά καθαρότητα ούτε να επιστρέψει σε μια αρχαιότητα που δεν υπήρξε ποτέ ενιαία. Χρειάζεται να συνειδητοποιήσει ότι κουβαλά μέσα του την ιστορική και πνευματική δυνατότητα να γίνει γέφυρα.

Ο Νεοέλληνας είναι προικισμένος να κατανοεί πολλούς κόσμους ταυτόχρονα.
Είναι φτιαγμένος για να λειτουργεί μέσα στην πολυπλοκότητα της νέας εποχής.
Είναι ο άνθρωπος που μπορεί να δώσει νόημα μέσα στο χάος, επειδή η ιστορία τον έπλασε μέσα στο χάος.

Η μύηση είναι απλή:
να μετατρέψει το τραύμα της μίξης σε υπεροχή σύνδεσης.

6. Συμπέρασμα – Ο Νεοέλληνας ως Προπομπός του Πλανητικού Ανθρώπου

Η ταυτότητα του Νεοέλληνα δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Είναι μυστήριο προς αποδοχή. Δεν είναι ντροπή αλλά πηγή δύναμης. Δεν είναι αδυναμία αλλά προνόμιο.

Ο Νεοέλληνας είναι υβρίδιο, αλλά αυτό το υβρίδιο είναι ακριβώς που τον κάνει:

  • οικουμενικό,

  • προσαρμοστικό,

  • δημιουργικό,

  • σύνθετο,

  • μυητικό,

  • βαθιά ανθρώπινο.

Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι ο άνθρωπος του μέλλοντος δεν είναι «καθαρός».
Είναι πλούσιος μέσα του.
Και ο Νεοέλληνας έχει ήδη αυτή την πολυπλοκότητα στο DNA του.

Ο «μπάσταρδος» δεν είναι ύβρις.
Είναι τίτλος δύναμης, μύησης και παγκόσμιας αποστολής.